Er is geen gebruiker ingelogd

Direct naar:
Euthanasie bij dementie

Euthanasie bij dementie

18-10 Een verkenning

Op 17 oktober heeft Verenso een verkenning gepubliceerd over euthanasie bij gevorderde dementie. Aandacht is er vooral voor de situatie waarin een patiŽnt eerder een schriftelijk euthanasieverzoek opstelde.

Centrale vraag in de verkenning luidt: ĎHoe kunnen specialisten ouderengeneeskunde in de praktijk omgaan met een euthanasieverzoek bij een ter zake wilsonbekwame patiŽnt met dementie en een schriftelijke euthanasieverklaring? Welke dilemmaís komen ze tegen en wat hebben ze daarbij nodig?í

Dilemmaís
Hoewel in de euthanasiewet (artikel 2 lid 2) staat dat een eerder opgesteld schriftelijk euthanasieverzoek het mondeling verzoek kan vervangen, ligt dit bij mensen met dementie ingewikkeld. Met een euthanasieverklaring alleen wordt namelijk nog niet voldaan aan alle zorgvuldigheidseisen in de euthanasiewet. In de praktijk blijkt het moeilijk te bepalen of er sprake is van een vrijwillig en weloverwogen verzoek van de patiŽnt. Ook zien we dat patiŽnten, met of zonder dementie, tijdens het ziekteproces vaak hun grenzen verleggen of de beslissing voor zich uitschuiven. Wie een schriftelijke wilsverklaring heeft opgesteld, mag daar later anders over denken.

Uitkomsten verkenning
Een belangrijke conclusie van de verkenning is dat er helaas geen eenduidige conclusie getrokken kan worden. De wilsverklaring is geen waardebon die op elk moment kan worden ingewisseld, maar draagt bij aan het proces om te komen tot passende zorg rond het levenseinde, waar euthanasie in uitzonderlijke gevallen een onderdeel van kan zijn. Uit de verkenning kwamen verder de onderstaande zes uitkomsten naar voren:

  • Zorg voor mensen met dementie vraagt om palliatieve zorg. Euthanasie is slechts een van de mogelijke medische beslissingen rond het levenseinde.
  • Tijdig en herhaaldelijk spreken over wensen en verwachtingen is belangrijk in de zorg voor patiŽnten met dementie.
  • Euthanasie komt zelden voor bij ter zake wilsonbekwame patiŽnten met dementie en een schriftelijke euthanasieverklaring omdat in de praktijk vaak niet aan de zorgvuldigheidseisen wordt voldaan. Meer duidelijkheid over de professionele invulling van de zorgvuldigheidscriteria is gewenst.
  • Euthanasie bij ter zake wilsonbekwame patiŽnten met dementie en een schriftelijke euthanasieverklaring is bijzonder complex en vraagt om verhelderend onderzoek.
  • Collegiaal overleg en duidelijke kaders zijn belangrijk bij het afwegen van complexe medische beslissingen rond levenseinde.
  • Maatschappelijke aandacht is nodig voor een reŽel beeld over het levenseinde en de waarde van een schriftelijke euthanasieverklaring.

Vervolgstap
Samen met de KNMG zoekt Verenso in een project een antwoord op de vraag: ĎOnder welke voorwaarden is het professioneel verantwoord om euthanasie uit te voeren bij mensen met dementie?í Doel is om artsen te ondersteunen om professioneel invulling te kunnen geven aan de zorgvuldigheidseisen in de euthanasiewet.

Het Onderzoek
De verkenning bestond uit het in kaart brengen van onderzoek en evaluaties uit de periode 2007-2017, een ledenpeiling uit 2017 en ledenbijeenkomsten en schriftelijke consultatieronden in 2017 en 2018. Ook is er samengewerkt met specialisten ouderengeneeskunde en onderzoekers uit het Amsterdam UMC, locatie VUmc en het Leids Universitair Medisch Centrum die onderzoek doen op dit gebied.

Over Verenso
Verenso is de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde. De leden van Verenso staan voor de best-passende medische zorg voor kwetsbare ouderen en patiŽnten met een complexe zorgvraag, ongeacht waar zij verblijven. Verenso zet zich in voor een hoogwaardige kwaliteit van medisch handelen en een optimale positie van de specialist ouderengeneeskunde binnen de gezondheidszorg. Meer informatie: www.verenso.nl

terug naar overzicht