|
De KBO heet voluit Katholieke Bond van Ouderen. Alweer jaren geleden hebben rooms katholieke ouderen zich verenigd in deze bond om samen op te komen voor hun belangen op basis van hun christelijke / katholieke identiteit. Het gebeurde in de tijd van de verzuiling. Katholieken, protestanten, socialisten en niet - kerkelijk of politiek gebonden mensen verenigden zich op tal van terreinen in aparte organisaties (scholen, ziekenhuizen, muziekgezelschappen, voetbalclubs enzovoorts). Over het toppunt van die verzuiling "de RK Geitenfokvereniging Sint Swibertus" worden nog altijd grapjes gemaakt. Die tijd van verzuiling ligt inmiddels ver achter ons en komt nooit meer terug. De scheidsmuren tussen de verschillende geloofs- en levensbeschouwelijke richtingen zijn immers op tal van terreinen van het maatschappelijk leven of vervaagd of zelfs verdwenen.
Dat is ook de reden dat er leden van de KBO zijn, die vragen stellen bij het nut van een aparte bond voor katholieke ouderen. Kunnen we niet samen gaan met de PCOB? De bond van protestants-christelijke ouderen? Katholieken en protestanten zijn toch allebei christenen? Al zitten ze dan - als ze naar de kerk gaan - niet of nog net niet in de zelfde kerk, ze aanbidden toch de zelfde God en ze willen toch allemaal zich laten leiden door het voor beeld van Jezus van Nazareth? Gelijk hebben ze. Hun voorstel is de moeite van het overdenken waard.
Er zijn er ook, die zeggen: ach, dat woordje katholiek zegt mij niks meer. Ik heb ook niks of niet veel meer met de RK Kerk. Kunnen we niet samen gaan met de ANBO - de algemene bond voor ouderen? Onze en hun belangen zijn toch dezelfde? Ook dat klopt wanneer je alleen uitgaat van het doel van een ouderenbond om de materiële belangen van haar leden te behartigen. Het klopt echter niet als je van mening bent dat een ouderenbond een duidelijke identiteit behoeft van waaruit zij haar belangenbehartiging vorm en inhoud wil geven. Om die reden is de K van de KBO mij veel waard. Het is dan belangrijk om je te verdiepen in de betekenis van het woordje katholiek.
Het woord katholiek duidt in eerste instantie niet op een relatie met de Rooms Katholieke kerk. Katholiek is een veel breder begrip. Vaak wordt daarbij aangenomen dat het Griekse woord katholikos betekent: algemeen, gericht zijn op de hele wereld, op alle mensen van overal. Het woord heeft echter een diepere betekenis. Katholiek betekent: ‘doorheen het hele’. Het woord heeft als wortels de woorden kata, doorheen en holos, heel. Kort en goed: een katholieke bond van ouderen is een bond, die gericht is op het hele in de oudere mens en op alles dat hem of haar heel maakt; het gaat om “heel de mens”. Je noemt je katholiek omdat je tegelijkertijd ook christen bent. Dat wil zeggen: je laat je leiden door de boodschap en het voorbeeld van Jezus Christus. Hij kwam op voor alle mensen, die in de knel zaten, hoe verschillend zij ook waren en zijn. Samen vormen ze een eenheid in verscheidenheid.
Is je christelijke identiteit op grond van wat de Bijbel je aanreikt daarom van belang?
In de VS van Amerika strijden al jaren twee boeken om de eerste plaats in de ranglijst van meest gekochte en gelezen boeken. Het ene boek heet "Atlas shrugged" oftewel "Atlas (u weet wel die mythologische figuur die de wereld draagt) in staking". Het is geschreven in 1957 door de Russisch-Amerikaanse filosofe Ayn Rand. Haar boek is één groot pleidooi voor de keiharde zelfredzaamheid van mensen. Kort samengevat komt haar boek neer op de stelling "delen is dom!". Het boek "Atlas in staking" wordt tot mijn verdriet ook in Nederland steeds populairder bij bepaalde politici.
Het andere boek, dat nog altijd hoog scoort in de VS is - u raadt het vast wel! - de Bijbel. In dat oude maar wijze boek lees je van begin tot einde, dat God ons vraagt om alles wat Hij de mensen om niet, voor niks heeft gegeven met elkaar te delen. Vooral met je zwakke medemens om zo samen te kunnen overleven op deze aarde. Juist deze Bijbelse inspiratie kan een ouderenbond helpen om in haar belangenbehartiging de juiste keuzes te maken.
- Behoren de oudere senioren in onze samenleving immers niet in toenemende mate tot de groep waar de klappen vallen door het uitkleden van de zorg?
- Hoe gaan wij daarnaast om met vragen rond het einde van ons leven?
- Wat vertelt de bijbel over dit alles?
- Hoe denken de christelijke kerken daarover, die het verhaal van God met de mensen en de verhalen over Jezus in hun samenkomsten laten klinken? Om die reden hecht ik zeer aan de christelijke identiteit van de PCOB en de KBO.
Daarnaast hecht ik ook aan de katholieke identiteit van de KBO uitgaande van de hier boven omschreven definitie van katholiek. PCOB en KBO zijn zo in mijn visie allebei christelijke / katholieke bonden, die niet beter zijn dan de ANBO maar anders, omdat zij zich in hun opkomen voor de ouderen in onze samenleving laten leiden door de boodschap van de Bijbel, die handen en voeten heeft gekregen in het voorbeeld dat Jezus van Nazareth ons gegeven heeft.
We doen dat vervolgens op "katholieke" wijze.
Dat wil zeggen: wij komen in onze belangenbehartiging op voor "Heel de mens!"
Ko Schuurmans, pastor
Lid werkgroep Identiteit en Zingeving
|